SELAM

SELAM
OYUN YAZARIYIM BEN. YAZMA SEVİNCİNİ PAYLAŞMAK AMACIYLA OLUŞTURDUM BLOGUMU.
OYUN YAZMAYI ÖĞRENMEK İSTERSENİZ ÖĞRETİRİM. YAPMANIZ GEREKEN TEK ŞEY YAZMAK.
HAZIRSANIZ BAŞLIYORUZ.
LÜTFEN DİĞER YAZILARIMI OKUMAYI İHMAL ETMEYİN. TİYATRO ADINA NE BULURSANIZ OKUYUN.
TEKRAR SELAM

teşrifatçı



28 Eylül 2012 Cuma




 
Kendi deneyimlerimden biliyorum ki yazmak mutlu ediyor, hem de çok! Eğer siz oyun yazmayı öğrenmek istiyorsanız, ben de öğretmek istiyorum. SevgiyleSahnenin var oluş nedeni de bu; öğreticiyle yazar adayını buluşturmak.
O halde beyler hanımlar ilerleyelim, yolu tıkamayalım. Çünkü;
"Avarelerden başkası oyalanmaz yolda"

Edebi türler içinde tiyatro edebiyatı çok özel bir yazın alanıdır. Kendini kanıtladığı alan sahnedir.


Tiyatro tarihinde "Okuma Tiyatrosu-Closet

Dram" olarak adlandırılan küçük bir birim

dışında sahneye çıkmadan kendini 

kanıtlayabilen oyun yoktur.



İŞTE BU NEDENLE;

OYUN YAZARLIĞI DİĞER YAZARLIK TÜRLERİNDEN BÜYÜK ÖLÇÜDE FARKLIDIR.


SİZE BU FARKI GÖSTERMEK İÇİN BURADAYIM. NİYETİM OYUN YAZARI OLMAK İSTEYENE KILAVUZLUK YAPMAK.
YAZIN Mail adresime aşağıdaki konuyla ilgili hazırladığınız bir word dosyası atmanız yeterli. nufide@gmail.com



HEMEN   ŞİMDİ    YAZIN
 

YAPMANIZ GEREKEN TEK ŞEY HEMEN ŞİMDİ YAZMAYA BAŞLAMAK!


EĞER İSTEĞİNİZ VARSA İLK VE EN ÖNEMLİ KOŞUL HAZIR DEMEKTİR. YAŞINIZ BU KONUDA TAMAMEN ÖNEMSİZDİR.



İSTEDİKTEN SONRA HEMEN HEMEN HER KOŞULDA YAZABİLİRSİNİZ.





 İŞİNİZİ KOLAYLAŞTIRMAK 

                           İÇİN ŞABLONLAR VERECEĞİM

İŞARETLER KOYACAĞIM YOLUNUZA

KAYBOLMAYIN DİYE




İLK ŞABLON :
Mekan : Cafe
Zaman : Kış. Akşamüstü.
Kişiler : İki Kız, üç erkek 5 genç


Bu 5 kişi arasında 1 sayfayı geçmeyecek uzunlukta bir konuşma metni yazın.
Eleştirilerimi yazarak 2.şablonda bir adım ilerlemenizi sağlayacağım.




         HAYDİ HEMEN ŞİMDİ YAZIN

Bu arada diğer yazılarımı izlemeyi de unutmayın. Tiyatro konusundaki her bilginin yazarlık maceranıza katkısı BÜYÜKTÜR.

 
 

 

DİYALOGDİYALOGDİYALOGDİYALOGDİYALOG


DİYALOGDİYALOG
 



Çene Çalmak

Konuşmak
Muhabbet Etmek
Nutuk Atmak

 
DEĞİLDEĞİLDEĞİLDEĞİLDEĞİLDEĞİLDEĞİLDEĞİLDEĞİLDEĞİLDEĞİLDEĞİLDEĞİL
 
Söylemek
Konferans vermek

DEĞİLDEĞİLDEĞİLDEĞİLDEĞİL





DİYALOG İŞTE BU!   
Oyuncununaltınabeyazatçeken
Gündelik olanısıradanlığıaşanAksiyon,çatışma yaratanAmaca uygun
SEÇİLMİŞSÖZDÜR
TİYATROYAZARININSÖZCÜSÜDÜRSÖZÜDÜR


                     "kelimeler kelimeler kelimeler..."
                Hamlet Shakespeare









15 Eylül 2012 Cumartesi

TİYATRO TERİMLERİ

ANTİK TİYATRO
İlkçağ Yunan ve Roma tiyatrosu için kullanılan genel kavram. İ.Ö. 5.yüzyılda olgunluk çağına ulaşan antik Yunan tragedyası (Aiskylos, Sophokles, Euripides) ve antik Yunan komedyasının (eski komedya, orta komedya, yeni komedya) yanı sıra, Aristotales (Poetica) ile gösterilir.

Günümüze kadar etkilerini sürdürmüş ve sürdürmekte olan Antik Tiyatro, başlıca şu özgür özellikleriyle tanınır.
1.Dinsel ve törensi kökenleri dolayısıyla şenlik tiyatrosu;
2.Siyasal hak ve dinsel-ahlaksal yükümlülük olarak, yaklaşık tüm kent halkının izlemeye katılması dolayısıyla kitle tiyatrosu;
3.Gerek doğal-toplumsal koşulları, gerek mimari yapısı dolayısıyla Açıkhava tiyatrosu;
4.Drama ve tiyatro gelenekleri dolayısıyla göreneksel tiyatro.
Antik Tiyatro tüm bu özellikleriyle tiyatro tarihinin aynı zamanda en önemli tiyatro dönemidir.


BELGESEL OYUN
Yaşanmış belli bir olayı olayla ilgili belgelerden yola çıkarak bu belgelerin oyunlaştırılması biçiminde sergileyen oyun.
Belgesel oyunlar genellikle konusunu önemli bir tarihsel ya da siyasal olaya dayandırıp araştırma ve soruşturma sürecini bir yöntem gibi kullanarak bu olayların ardında yatan gerçekleri ortaya çıkarmaya, eleştirmeye, yorumlamaya, siyasal bir kanı uyandırmaya, kamuoyu vicdanını ve adaletini yansıtacak bir yorum haline gelmeye çalışır.


COMMEDIA DELL'ARTE

16. yüzyıl İtalyan halk tuluat tiyatrosu. Doğaçlama komedyalar olan Commedia dell'arte içinde belli düğüm ve uğrak noktalarının yer aldığı gevşek kurgulu öykü ve eylem örgüsü (kısa senaryo ya da kanava) çevresinde, meslekten oyuncularca bütün bütüne doğal etmenlere dayalı anlatım araçlarıyla doğaçlama olarak geliştirilip çeşitlendiriliyordu.  

Rönesansta halkın yaratıcı gücünün, halk dilinin ve ince zekâsının anlatımı haline gelen Commedia dell'arte gösterileri Avrupa'da comedi italienne yoluyla Moliere ile Viyana halk tiyatrosu üstünde doğrudan etkili olmuş ve her ülkede o bölgenin özgül kimliğine bürünmüştür.


DOĞAÇLAMA
Bir oyunculuk yöntemi; daha önceden tasarlanmış belli bir söz, mimik ya da davranış olmaksızın oyun oynama. Doğaçlama tiyatrosunun ilk örneklerine antik çağda mimus ve pantomimusta rastlanabileceği gibi, en çok da tuluat tiyatrosunda (commedia dell'arte, ortaoyunu) rastlanır.
Doğaçlama bugün de oyunculuk eğitiminin başlıca alanlarından biri olup Stanislavski'nin "doğru algılama" istemi ile Brecht'in "gözlem sanatı" nı geliştirme istemi arasında diyalektik bir birlik kurma amacını gütmektedir.


EL KUKLASI

Yalnızca baş, kol ve giysiden oluşan ve alttan elle yönlendirilen kukla oyunu. Kuklaların yalınlığı, sahne dekorunun karmaşık olmayışı, kuklaların belirli büyüklükte oluşları dolayısıyla izleyiciyle kurulan yakınlık, El Kuklası'nın çok tutulmasına ve yaygınlık kazanmasına yol açmıştır. Doğaçlamaya çok yatkın olan El Kuklası'nın kökenleri tartışma konusu olmakla birlikte İran'dan kaynaklandığı belirtilmektedir.

Ortaçağdan bu yana Avrupa'da görülen El Kuklası, seyirlik halk tiyatrosunun, halk güldürü tiyatrosunun olduğu kadar, çocuk tiyatrosunun da yaygın biçimlerinden biri olup 20.yüzyılda yeniden canlılık kazandırılmaya çalışılmıştır.


FARS
Komedya grubundan bir oyun grubu. Farsın içeriği gülünç durumlara dayanır; Farsın özünü gülünç-olan oluşturur. Fars durumları ile Fars oyun kişileri abartılmıştır; olaylar dizisi fiziksel eylem biçiminde yer alır; öykü hızla yürür; olaylarda, durum ya da eylemde rastlantısallık kuralmış gibi kendisini ortaya koyar.
Farsın yalnızca güldürmece olarak değil, eleştiri yüklü güldürmece ya da polemik aracı olarak yer aldığı da görülür.


GROTESK 
Tiyatro ve edebiyatta komik-olanın bir çeşidi: Gülünç-olan ile acıklı-olanın yan yana yer aldığı, tuhaflık ve çarpıcılık son kertesinde zorlanmış, bağdaşmaz komik durum. Özel olan ile genel olanın uyuşmazlığından, paradokstan komik olanın çıkarılması.


HABERCİ BİLDİRİSİ
Eylemin gelişimiyle ilgili bir olayın, sahnede yer değiştirmeye yol açacağı için, sahne üstünde gösterilmesine olanak olmadığı, bir olayın teknik nedenlerle sahne üstünde geçmesi olanaksız olduğu zaman, haberci aracılığıyla olayın bildirilmesi ve anlatılması.
Haberci Bildirisi baht dönüşümlerini ya da yıkımı hazırlayıcı durumlarda gerilimi, ilgiyi artırmaya yarar.
Kapalı oyun biçiminin bir özelliği olan Haberci Bildirisi'ne özellikle Antik Yunan tragedyasında, klasik Fransız ve Alman tiyatrosunda rastlanır.


IŞIKLAMA  
Tiyatro etkinliğinin başlıca ögelerinden; tiyatro sahnesine ve oyunculara ışık verme tekniği.
Işıklama sahnenin düz aydınlatılması olmayıp sahneye tüm görsel anlamı veren sanatsal ışık düzeninin yaratılmasını içerir; bu nedenle ışıklama sanatı olarak ışık tasarımı gelişmiş bulunmaktadır.


İZLEYİCİ
Tiyatronun başlıca bileşkenlerinden. Tiyatroda üretim süreci ile alımlama süreci eşzamanlık gösterdiğinden, tiyatronun varoluşu ancak izleyici ile olanaklıdır.
Yapıt ie izleyici arasında tiyatroda doğrudan iletişim kurulması, üretim sürecini yalnızca izleyiciyle birlikte varolma yönünden belirlemekle kalmaz ama hem dramaturjik yönden, hem de tiyatrosal yönden belirler. Oyun yazarı da yönetmen de daha başından oyunun izleyici tarafından alımlanışıyla önkoşullu olarak üretimde bulunur.

Tiyatro yapıtları izleyici düşünülerek tasarımlanırlar. İzleyici katılımının biçimi tüm tiyatro tarihi boyunca değişiklik göstermiştir. Tiyatro kendi izleyicisini belirlerken izleyici de kendi tyatrosunu belirlemiştir.


KARAKTER OYUNCUSU

Karakter rollerinin oyuncusu.
Belirli kalıplaşmış rollere dayalı tiyatro biçimleri dışında, karakter oyuncusu psikolojik ve gerçekçi tiyatroda önem kazanır. Karakter oyuncusu bireysel karakter özelliklerini güçlü biçimde verme durumunda olduğundan, üstün bir özdeşme ve biçimlendirme yeteneği ister. Karakter oyuncusu için gösterilen karakter rolleri tragedya rolleri olabileceği gibi, komedya rolleri de olabilir.


MÜZİKHOL
19. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere'de ortaya çıkmış bir eğlence gösterisi; kara Avrupasındaki varyetenin İngiliz biçimi.


OYUNLAŞTIRMA
Düzyazı yapıtlarının ya da daha başka yazınsal metinlerin tiyatro yapıtı haline getirilmesi, drama ve tiyatro kural ve ilkelerine göre oyun olarak işlenmesi.


PERDE
1.Bir oyunun ana bölümlerinden her biri, sahne. 2.Tasvirlerin arkadan ışık verilerek üzerinde oynatıldığı bez; bez perde. 3.Tiyatroda sahneyi izleyiciye açıp kapayan kumaş örtü.
Perde sahnedeki konumuna ve oyun sırasındaki kullanımına göre çeşitlilik gösterir. Tiyatroda perdeye ilk kez Antik Roma tiyatrosunda rastlanır.


RADYO TİYATROSU
Radyoda seslendirilmek üzere yazılmış, kulağa yönelik işitsel özel teknik gerektiren oyun.
Radyonun aynı zamanda bir sanat dili kurma aracı olduğunun kavranması sonucu, 1920'lerde Batıda ilk kez uygulanmaya başlayan Radyo Tiyatrosu görsel hiçbir ögeye dayanamaz.
Radyo Tiyatrosu fiziksel mekân ve zamanlılık gerektirmediğinden, özellikle duygulanıma yönelik seslemeler ve ses etmenleri dolayısıyla sahne oyunundan başkaca olanakları içerir.


SAHNELEME
Bir drama yapıtındaki çeşitli sahne ögelerinin (sahne tasarımı, kostüm, ışık, oyunculuk vb.) belli bir oyun zaman-mekânı içinde biçimlendirilmesi. Sahneleme anlayışları tiyatro anlayış ve yöntemleriyle biçim ve biçemlerine göre değişiklik gösterir.


TİRAD
Uzun, kendi içine kapalı replik; genellikle söylem, soru ve kanıttan oluşan retorik bir yapı. Klasik dramaturjide her tirad metinde bir başka tirada tematik ve şiirsel olarak karşılık veren bir zemin oluşturur.
Tirad karşılıklı hızlı söz alış verişinin, atışmanın tam karşıtıdır.




13 Eylül 2012 Perşembe

Tiyatro Üstüne 2

YAŞAM-OYUN-TİYATRO


"Tiyatro yapıtına bizim dilimizde de başka dillerde de oyun denmiş olmasının özel bir anlamı  olmalıdır. Neden oyun sorusuna verilmiş olan temel yanıt, oyun oynamanın insanoğlunun temel içgüdülerinden biri olduğudur.
(...)
Bu bağlamda, tiyatro için de hayatı tanıma ve anlamlandırma oyunudur diyebiliriz.

                                                                                                              
Tiyatro oyununun malzemesi hayat, anlatım aracı insandır.

Her iyi tiyatro oyunu kendimize, kimliğimize dair ipuçları elde ettiğimiz eğlenceli bir yaşam provasıdır diyebiliriz.


Pek çok sahne yapıtında oyun kurgusu içinde sunulmuş olan yaşam öyküsünün, yaşamımızın da hem ciddi hem şakacı bir oyun olduğunu imlediği görülüyor. Oyun bizi bir kırılma noktasında gerçekle yüzleştiriyor. Tıpkı dramatik olanın oyunun kırılma noktasında ortaya çıktığı gibi.

          Tümüyle bir sahnedir yaşam;
Erkeklerle kadınlarsa, hepsi birer oyuncu
                                 Shakespeare

(...)
 


                         İşte, bir canlandırma oyunu olan tiyatro, kendi yapısı içinde hayattaki oyunu gösterebildiği zaman bizi yaşamımızın oyunu ile yüzleştirerek kendi oyun niteliğine uygun düşen işlevi yerine getirmiş oluyor.

BÜTÜN SANATLAR İÇİNDE ÖZELLİKLE TİYATRO SANATINDAN HOŞLANMAMIZIN NEDENİ, YAŞAM OYUNUNDAKİ ROLÜMÜZÜ TANIMAMIZI SAĞLAMASI, MASKELERİMİZİ DÜŞÜRMESİDİR DİYEBİLİRİZ."

Tiyatroda Yaşam-Oyun İlişkisi Sevda Şener
 

12 Eylül 2012 Çarşamba

Tiyatro Üstüne 1


Sessizliğin Sesi

Günlük yaşamda

suskunlukların yeri nedir? İlişkilerde,

 iletişimde özel

bir anlam taşır mı sessizlik? Bunun


 cevabı “belki”dir.
 
 Oysa aynı soruya tiyatronun cevabı kesin bir

 “Evet” tir. Sürüp giden bir diyalog zincirinin

sessizlikle bölünmesi her zaman bir şeylere

işarettir: Kişiler arasında gerilime;

gelecek olan günlere;  başlangıçlara/bitişlere...En

çok da görünenin arkasındakine!
 
Tiyatroda sessizliğin gücünü en iyi kullanan

yazarların başında Çehov gelir.
Onun oyunlarında alttan

alta akan derin bir ırmak

gibidir sessizlik. 


Boşluk değildir o anlar!
 
“Evet” diyenin aslında “Hayır”

dediği,

“Hayır” diyenin “Evet” demek

istediği özel zamanlardır.